ActiBar - batonik dla prosiąt
Krok milowy w zarządzaniu odchowem
Odsadzenie od lochy jest najtrudniejszym, a zarazem najbardziej rzutującym na dalszy odchów, momentem w życiu świni. O tym, w jaki sposób będzie przebiegał czas po odsadzeniu, w dużej mierze decyduje przygotowanie układu pokarmowego prosięcia do pobierania paszy stałej.
Niestety często, pomimo stosowania najlepszych pasz i zasad dobrej praktyki zootechnicznej, znaczna ilość prosiąt nie uczy się jedzenia na sektorze porodowym. W efekcie wzrastają koszty weterynaryjne i nakłady pracy, a masa ciała na koniec odchowu jest niższa i bardziej zróżnicowana. Takie warchlaki trudniej sprzedać i gorzej radzą sobie w tuczu.
Naturalne zachowania prosiąt – klucz do pobierania paszy
Zespół naukowców Trouw Nutrition przeanalizował liczne doświadczenia terenowe i laboratoryjne, aby dokładnie poznać mechanizmy pobierania paszy stałej przez prosięta ssące. Celem było jedno: nauczyć się nimi sterować, by zapewnić łagodne i bezproblemowe przejście przez okres po odsadzeniu.
Prosięta od pierwszych dni życia wykazują potrzebę odkrywania otoczenia, węszenia, rycia i żucia oraz interakcji z matką i rodzeństwem. Potwierdzają to wyniki porównujące dwa różne systemy utrzymania na sektorze porodowym: standardowy i rodzinny. W systemie rodzinnym locha otrzymywała paszę na posadzkę, podkarmiacz z paszą dla prosiąt znajdował się w pobliżu jej głowy, dodatkowo do jarzma zamocowano worek jutowy i sznury dostępne zarówno dla lochy, jaki i prosiąt. Obserwowane prosięta ryły w paszy LK, żuły sznurki i worek. Wykazywały duże zainteresowanie zarówno paszą lochy jak i swoją. W efekcie tego prosięta w momencie odsadzenia ważyły o 350 g więcej niż prosięta utrzymywane w sposób standardowy. Liczba osobników niepobierających paszy przed odsadzeniem spadła aż o 50%. Ponadto, zaobserwowano mniejszą liczbę nekroz ogonków i uszu.
Inne cenne obserwacje pochodzą z Argentyny, gdzie badano białe świnie, które uciekły z gospodarstwa i żyły na wolności. Po odstrzale, w żołądkach trzytygodniowych prosiąt stwierdzono dziesięciokrotnie wyższy poziom włókna niż u prosiąt fermowych, co świadczyło o ich aktywnym żerowaniu[i].
Kolejne badania dotyczyły preferencji prosiąt ssących w odniesieniu do tekstury, kształtu i wielkości cząstek pokarmu. Testowano m.in. suszone i świeże owoce pokrojone w dużą i drobną kostkę, granulaty o różnej wielkości i kształcie, oraz standardowe pasze w formie papki i drobnej kruszonki. Wyniki były jednoznaczne: najchętniej pobierane były suszone owoce w dużej kostce, natomiast pasza do nauki jedzenia w formie kruszonki była najmniej atrakcyjna[ii].
Szereg testów wykonanych na urządzeniach wytrzymałościowych TA.XT Plus zmierzyły twardość, kruchość, sprężystość oraz wysiłek żucia dla różnych surowców i pasz[iii]. Ta wiedza, w połączeniu z obserwacją prosiąt, pozwoliła na określenie preferencji żywieniowych prosiąt przed odsadzeniem. Prosięta lubią pokarmy nie wymagające żucia. Ma to uzasadnienie fizjologiczne: już w wieku 2 tygodni prosiętom zaczynają się wyżynać stałe zęby, co sprawia, że gryzienie jest dla nich niekomfortowe i bolesne.
Kontynuacją badań nad strukturą paszy była analiza grubości frakcji i jej wpływu na rozwój i dojrzewanie układu pokarmowego. W tym aspekcie porównano drobno mieloną i niemieloną łuskę owsianą w ilości 15% w dawce. Prosięta otrzymujące grubszą frakcję wykazały cięższe narządy układu pokarmowego oraz bardziej wypełniony żołądek[iv].
Te i wiele innych obserwacji były impulsem do poszukiwań aktywatora pobierania paszy przez prosięta ssące, który wspierając ich naturalne zachowania będzie stymulował dojrzewanie układu pokarmowego zapewniając łagodne przejście na paszę stałą po odsadzeniu.
[i] Van Hees i in. 2023
[ii] Badanie własne Nutreco: SRC P282
[iii] Sola-Oriol, 2007
[iv] Van Hees i in., 2023
Poznaj ActiBar - innowację, która zmienia podejście do odchowu
ActiBar to tabliczka kształtem przypominająca czekoladę, która w łatwy sposób może być podzielona na 6 równych batoników, po około 170 g każdy. Kształt zachęca prosięta do naturalnych zachowań eksploracyjnych, a skład wpływa na wzrost i dojrzewanie układu pokarmowego.
ActiBar został zaprojektowany tak, aby zaspokajać potrzebę eksploracji – tekstura i smak przyciągają uwagę zwierząt zachęcając je do odwiedzin w karmniku, a kształt pozwalający na manipulację zatrzymuje je tam na dłużej. Dzięki temu więcej prosiąt zaczyna pobierać paszę. Robią to nawet te prosięta, które wywalczyły sobie najbardziej mleczne pakiety wymienia i wcześniej nie wykazywały zainteresowania stałą paszą. To kluczowa przewaga, bo wczesny kontakt z paszą zmniejsza ryzyko występowania biegunek po odsadzeniu.
Hodowcy stosujący ActiBar podkreślają, że już po 1–2 dniach widać wzmożoną aktywność prosiąt przy karmniku.
Regularne pobieranie paszy do nauki jedzenia oraz batonika ActiBar sprawia, że układ pokarmowy prosiąt zwiększa produkcję kwasu solnego w żołądku i rozpoczyna aktywne wydzielanie enzymów trawiących składniki roślinne.
Trening układu pokarmowego to fundament spokojnego odsadzenia
Dzięki niemu prosięta przechodzą trudny okres po odsadzeniu spokojniej, stabilniej i bez zaburzeń zdrowotnych.
ActiBar ma unikalny skład: wyselekcjonowane włókno pokarmowe, prebiotyki, probiotyki, sole kwasu masłowego i średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe – skomponowane w sposób zapewniający rozwój i dojrzewanie układu pokarmowego.
W praktyce hodowca zyskuje:
- więcej prosiąt pobierających paszę w ciągu pierwszej doby po odsadzeniu
- jednorodne prosięta w kojcach (mniejsze różnicowanie)
- obniżenie ryzyka wystąpienia przypadków biegunek i choroby obrzękowej
- bardziej wyrównane i cięższe prosięta na koniec odchowu
ActiBar to produkt, który integruje behawior prosiąt z ich zdrowiem i rozwojem dając prosiętom „smaczną zachętę”, a hodowcy wymierne korzyści i spokojny sen.
ActiBar w praktyce – zasady stosowania:
- zapotrzebowanie: 30 do 50% ilości paszy do nauki jedzenia (Milkiwean Precoce)
- rozpocznij podawanie równocześnie z paszą dla prosiąt: 5 – 8 dzień życia
- połam tabliczkę ActiBar na batoniki i umieść w karmniku na paszę do nauki jedzenia.
- prosiętom w wieku 5-10 dni, wystarczy ¼ batonika na kilka dni, a w ostatnim tygodniu przed odsadzeniem mogą zjadać 2 - 3 dziennie
- podaj nowy batonik, gdy poprzedni zostanie już zjedzony
- przechowuj Milkiwean ActiBar w chłodnym i suchym miejscu do 9 miesięcy od daty produkcji.
ActiBar nie jest paszą i jej nie zastępuje. To behawioralno – żywieniowy stymulator, uruchamiający ciekawość i budujący apetyt u prosiąt.
Jeśli zależy Ci na płynnym, spokojnym i zdrowym starcie prosiąt - ActiBar to innowacja, którą warto wprowadzić.
Autor: mgr inż. Anita Gradowska, Konsultant ds. trzody chlewnej