Woda – najtańsza i najważniejsza pasza
w żywieniu świń

Jakość mikrobiologiczna wody stanowi jeden z kluczowych czynników wpływających na zdrowie, produktywność oraz dobrostan trzody chlewnej. Woda, traktowana bardzo często jedynie jako źródło nawodnienia, odgrywa bardzo istotną rolę żywieniową – uczestniczy w trawieniu, termoregulacji oraz transporcie składników odżywczych. Jej zanieczyszczenie mikrobiologiczne może prowadzić do zaburzeń zdrowotnych, obniżonego pobrania paszy, a w konsekwencji – spadku wyników produkcyjnych.

Woda to podstawowy składnik pokarmowy zwierząt i co ważne składnik, który pobierany jest w największej ilości. Stanowi ona minimum ok. 70% masy ciała zwierzęcia. Większość zwierząt może przeżyć kilka dni bez paszy, ale często nie przeżyją jednego dnia bez wody.

Łatwy dostęp do czystej wody pitnej i paszy jest jedną z podstawowych potrzeb zwierząt. Jeśli świnie nie piją wystarczająco dużo, nie będą jadły wystarczająco dużo, co negatywnie wpływa na ich wyniki produkcyjne. Minimalne zapotrzebowanie różnych grup technologicznych świń na wodę podano w tabeli 1. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że zapotrzebowanie świń na wodę zależy od składu diety, stanu zdrowia zwierzęcia (np. gorączka, biegunka) oraz temperatury otoczenia.

W praktyce produkcyjnej często nie poświęcamy wystarczająco dużo uwagi jakości wody w chlewni, zwłaszcza w kontekście jej skażenia mikrobiologicznego. Wyniki wielu prac badawczych wskazują na znaczącą zawartość mikroorganizmów w wodzie do picia podawanej zwierzętom, która może zawierać nawet ponad 100 000 jtk/ml. Dla porównania, w wodzie używanej przez ludzi dopuszczalny limit nie przekracza 100 jtk w 1 ml wody. Ponadto, musi być ona całkowicie pozbawiona bakterii z grupy coli, E. coli oraz enterokoków.

W ramach oceny jakości mikrobiologicznej wody przeznaczonej do pojenia trzody chlewnej Trouw Nutrition stosuje szybkie testy Hygicult Y&F oraz Hygicult E. Test Hygicult Y&F pozwala na oznaczenie ogólnej liczby drożdży i pleśni, natomiast Hygicult E służy do wykrywania bakterii z grupy Escherichia coli i bakterii heterotroficznych (bakterie zdolne do wzrostu w środowisku wodnym). Metody te opierają się na hodowli mikroorganizmów na podłożach w formie płytek zanurzeniowych, co umożliwia szybką, jakościową i ilościową ocenę zanieczyszczenia wody. Pobranie próbek jest bardzo proste i polega na napełnieniu sterylnych pojemników wodą bezpośrednio z poideł w chlewni, a następnie inkubacji w odpowiedniej temperaturze przez 24–48 godzin.

Uzyskane wyniki badań wskazują, że woda pitna dla świń w niektórych obiektach, wykazywała obecność bakterii E. coli oraz kolonii drożdży i pleśni. Sugeruje to niewłaściwy stan higieniczny systemu pojenia oraz ryzyko rozwoju biofilmu bakteryjnego w przewodach instalacji wodnej. Takie warunki stwarzają zagrożenie zarówno dla zdrowia utrzymywanych zwierząt, jak i dla skuteczności działania dodatków paszowych czy leków podawanych w wodzie.

W celu poprawy jakości mikrobiologicznej wody Trouw Nutrition proponuje zastosowanie  preparatu Selko pH i Selko pHix  – są to mieszaniny  kwasów organicznych (m.in. mrówkowego, mlekowego i propionowego) o właściwościach bakteriostatycznych i stabilizujących pH. Dodatki  te obniżają odczyn wody do poziomu optymalnego dla trzody (pH 3,5–4,0), jednocześnie ograniczając rozwój bakterii patogennych i drobnoustrojów odpowiedzialnych za powstawanie biofilmu, dezynfekują oraz czyszczą przewody wodne w obiektach.  Regularne stosowanie Selko pH lub Selko pHix  w systemach pojenia poprawia nie tylko jakość mikrobiologiczną wody, ale także strawność paszy oraz ogólną kondycję zwierząt, poprzez wspieranie równowagi mikroflory przewodu pokarmowego.

Porównanie wyników testów Hygicult przed i po zastosowaniu Selko pH wykazało znaczną redukcję liczby kolonii bakterii E. coli oraz grzybów mikroskopowych. Zmniejszenie poziomu skażenia potwierdziło skuteczność preparatów w utrzymaniu odpowiedniej jakości wody pitnej. Poprawa stanu mikrobiologicznego przekłada się na lepszą zdrowotność stada, lepsze pobranie paszy, a także ograniczenie strat ekonomicznych.

Podsumowując, utrzymywanie wysokiej czystości wody pod względem jakości mikrobiologicznej jest niezbędnym elementem nowoczesnego chowu trzody chlewnej. Szybkie testy, takie jak Hygicult Y&F i Hygicult E, stanowią cenne narzędzie diagnostyczne w monitorowaniu czystości wody, natomiast stosowanie preparatów zakwaszających Selko pH i Selko pHix umożliwia skuteczne ograniczenie rozwoju drobnoustrojów i poprawę zdrowotności zwierząt. W praktyce hodowlanej połączenie regularnej kontroli mikrobiologicznej i profilaktyki ze zastosowaniem płynnych zakwaszaczy powinno stanowić standardowy element programu bioasekuracji fermy.

Autor: Tomasz Danielczok, Starszy Doradca ds. trzody chlewnej

Dowiedz się więcej